Blog DiHotel

Blog DiHotel

Kiến thức chuyên sâu về phần mềm quản lý khách sạn cao cấp, hệ thống PMS và giải pháp toàn diện cho ngành lưu trú

City ledger là gì trong khách sạn? Thanh toán và công nợ

Trả lời ngắn cho câu hỏi city ledger là gì trong khách sạn: city ledger là sổ theo dõi các khoản phải thu của những bên không phải khách đang lưu trú, như công ty có hợp đồng, công ty lữ hành, đại lý, hay khách đã trả phòng nhưng còn nợ, tức những khoản đã lập hóa đơn mà khách sạn chưa thu được tiền. Chữ “city” ở đây hiểu là “bên ngoài khách sạn”, để phân biệt với guest ledger, sổ của những khách đang ở trong phòng. Khi một đoàn công ty trả phòng và công ty sẽ trả tiền sau, khoản nợ rời folio của từng phòng và chuyển sang city ledger.

📒 Ba ý cần nhớ về city ledger:

  • Guest ledger là khoản của khách đang ở, chưa lập hóa đơn, do lễ tân theo dõi trên folio.
  • City ledger là khoản đã lập hóa đơn nhưng chưa thu, của bên đã rời khách sạn hoặc không ở khách sạn, thường do kế toán theo dõi và thu.
  • Hình thức thanh toán city ledger là cách lễ tân “đóng” folio khi trả phòng mà không thu tiền tại quầy: khoản nợ được ghi cho một công ty đã được duyệt cho trả sau.

City ledger không tự đặt ra quyền ghi nợ. Quyền đó đến từ hợp đồng và từ việc duyệt hạn mức trước khi khách đến.

Bài này dành cho lễ tân, thu ngân, kế toán công nợ, kế toán trưởng và quản lý khách sạn 4–5 sao, resort, chuỗi nhiều cơ sở, cũng như sinh viên ngành khách sạn đang học nghiệp vụ tiền sảnh và kế toán. Bài đi từ khái niệm tới việc làm hằng ngày: city ledger là gì, guest ledger là gì, hai sổ khác nhau thế nào, hình thức thanh toán city ledger ở quầy, hạn mức và điều kiện ghi nợ, đường đi của một khoản nợ từ lễ tân sang kế toán, tuổi nợ, liên hệ với hóa đơn, phân tách nhiệm vụ, những lỗi hay gặp, và phần câu hỏi thường gặp.

Phần 1: City ledger là gì trong khách sạn

Một khách sạn có hai nhóm khoản phải thu. Nhóm thứ nhất là của khách đang ở: tiền phòng từng đêm, ăn uống, dịch vụ đang ghi vào folio. Nhóm thứ hai là của những bên khách sạn cho trả sau, khi người ở đã rời đi hoặc người trả tiền chưa bao giờ ở khách sạn. City ledger là nơi gom nhóm thứ hai, mỗi bên một tài khoản riêng.

Ai thường có tài khoản trong city ledger

  • Công ty có hợp đồng: trả tiền phòng cho nhân viên đi công tác, khách của công ty, theo hợp đồng giá và điều kiện thanh toán đã ký.
  • Công ty lữ hành, đại lý: gửi đoàn, gửi khách lẻ theo hợp đồng, trả theo kỳ.
  • Đơn vị tổ chức hội nghị, sự kiện: trả theo hợp đồng sự kiện, có khi nhiều đợt.
  • Khách đã trả phòng còn nợ: ví dụ khoản phát sinh muộn được thỏa thuận thu sau.
  • Bên thu tiền hộ: có khách sạn mở tài khoản riêng cho bên thu tiền của khách rồi chuyển lại sau, như kênh bán phòng thu tiền trước hay đơn vị thẻ, để theo dõi tiền chưa về.

Điểm chung của các tài khoản này: khoản nợ đã có chứng từ, đã có người nhận trả, và có một ngày phải thu. Việc của city ledger là cho biết mỗi bên đang nợ bao nhiêu, từ khi nào, theo hóa đơn nào, và đã nhắc tới đâu.

Phần 2: Guest ledger là gì

Guest ledger, còn gọi là sổ khách đang ở hay sổ tiền sảnh, gom các folio đang mở của khách đang lưu trú. Mỗi khoản ghi vào folio trong thời gian khách ở là một dòng của guest ledger: tiền phòng ghi mỗi đêm khi kiểm toán đêm, bữa tối ký ghi nợ về phòng, giặt ủi, đưa đón. Khoản trả trước của khách, như tiền cọc, là tiền khách sạn đang giữ của khách, chưa phải doanh thu.

Guest ledger thuộc về lễ tân vì lễ tân là người mở folio, ghi các khoản, nhận thanh toán và đóng folio. Folio là gì, guest folio và master folio khác nhau ra sao đã giải thích ở bài folio là gì trong khách sạn. City ledger nối tiếp ngay sau đó: folio khép lại ở quầy, phần nợ chưa thu đi tiếp sang kế toán.

Phần 3: City ledger và guest ledger khác nhau thế nào

Tiêu chíGuest ledgerCity ledger
Của aiKhách đang lưu trúCông ty, lữ hành, đại lý, khách đã trả phòng còn nợ
Trạng thái khoản nợĐang phát sinh, chưa lập hóa đơnĐã lập hóa đơn, chưa thu tiền
Ai theo dõiLễ tân, thu ngânKế toán công nợ
Mở khi nàoKhi nhận phòng hoặc nhận cọcKhi khoản nợ được chuyển từ folio sang lúc trả phòng
Đóng khi nàoKhi số dư folio về 0 lúc trả phòngKhi thu đủ và giải trừ hết hóa đơn
Rủi ro chínhSót khoản, ghi nhầm phòngNợ quá hạn, khó đòi, lệch số với bên nợ

Hai sổ cộng lại cho biết tổng tiền khách sạn đang chờ thu. Chỗ hay hở là đường chuyển từ sổ này sang sổ kia: khoản nợ rời quầy mà không ai bên kế toán nhận, hoặc nhận mà thiếu chứng từ.

Phần 4: Hình thức thanh toán city ledger ở quầy lễ tân

Lúc trả phòng, lễ tân đóng folio bằng một hình thức thanh toán: tiền mặt, thẻ, chuyển khoản, hoặc city ledger. Chọn city ledger nghĩa là khách sạn không thu tiền tại quầy mà ghi khoản đó cho một công ty sẽ trả sau. Để làm vậy, lễ tân cần chắc bốn điều:

  • Công ty đã được duyệt cho trả sau, thường qua hợp đồng hoặc thư bảo lãnh thanh toán, và đặt phòng đã ghi rõ ai trả khoản gì từ lúc nhận đặt.
  • Khoản ghi nợ nằm trong phạm vi công ty nhận trả. Thường công ty trả tiền phòng, có khi thêm ăn sáng; dịch vụ riêng của khách thì khách tự trả tại quầy.
  • Khách hoặc trưởng đoàn ký xác nhận bảng kê, để kế toán có căn cứ gửi công ty.
  • Khoản ghi nợ không vượt hạn mức còn lại của công ty.

Trên DiHotel, lễ tân chọn hình thức thanh toán “City ledger” trên dòng thanh toán và gắn khoản đó với công ty nhận trả. Mỗi công ty có hạn mức công nợ. Lễ tân có báo cáo công nợ công ty, xem theo từng công ty và từng hóa đơn, để biết công ty còn nợ bao nhiêu trước khi ghi thêm. Cách tách phần công ty trả và phần khách tự trả khi đoàn trả phòng đã có ở bài khách đoàn trả phòng: tách bill công ty và khách.

✍️ Một thói quen nhỏ ở quầy: trước khi chọn city ledger, đọc lại cho khách nghe tên công ty sẽ nhận nợ và số tiền. Ghi nhầm công ty ở quầy mất một phút để sửa; phát hiện sau một tháng thì mất cả buổi của hai bên kế toán.

Phần 5: Hạn mức và điều kiện ghi nợ công ty

City ledger an toàn hay không được quyết định từ trước khi khách đến, không phải lúc trả phòng. Một bộ quy trình mẫu trong ngành đặt việc duyệt tín dụng cho bên ghi nợ trước ngày khách đến. Hợp đồng với công ty nên ghi rõ:

  • Hạn mức: tổng số tiền tối đa công ty được nợ cùng lúc.
  • Thời hạn thanh toán: bao nhiêu ngày kể từ ngày hóa đơn.
  • Phạm vi: công ty trả những khoản nào, khách tự trả những khoản nào.
  • Người được đặt phòng và người xác nhận: ai bên công ty được gửi yêu cầu đặt phòng, ai ký bảng kê.
  • Chứng từ kèm hóa đơn: bảng kê, phiếu xác nhận dịch vụ, danh sách khách.
  • Cách xử lý khi quá hạn: nhắc, tạm ngưng ghi nợ, hay yêu cầu trả trước cho lần sau.

Mỗi khách sạn tự đặt mốc của mình. Để hình dung, một bộ quy trình mẫu về guest ledger và city ledger được lưu hành trong ngành đặt các mốc như gửi hóa đơn trong khoảng ba ngày làm việc sau khi khách trả phòng và nhắc nợ theo chu kỳ khoảng mười ngày; đó là mốc ví dụ của một khách sạn mẫu, không phải quy định chung. Mốc đúng cho khách sạn bạn là mốc đã ghi trong hợp đồng và được duyệt trong quy chế tài chính.

Phần 6: Từ quầy lễ tân tới kế toán: đường đi của một khoản city ledger

Một khoản city ledger đi qua sáu bước. Ở DiHotel, công nợ phát sinh ở lễ tân; việc quản lý, đối chiếu, theo dõi tuổi nợ, thu và giải trừ làm ở phần mềm kế toán khách sạn DiACC.

  1. Trước khi khách đến: kiểm hợp đồng, hạn mức còn lại, phạm vi công ty trả; ghi rõ trên đặt phòng.
  2. Lúc trả phòng: tách phần công ty trả và phần khách tự trả; thu phần của khách; chọn hình thức thanh toán city ledger cho phần của công ty; lấy chữ ký xác nhận bảng kê.
  3. Lập hóa đơn và gửi: lập hóa đơn theo thông tin công ty, gửi kèm bảng kê và chứng từ trong mốc khách sạn đã đặt.
  4. Theo dõi: kế toán xem công nợ tổng hợp, chi tiết theo đối tượng, và công nợ phải thu theo tuổi nợ; nhắc các khoản tới hạn.
  5. Thu và giải trừ: khi tiền về, lập phiếu thu và giải trừ công nợ phải thu cho đúng hóa đơn, không trừ chung chung vào số dư.
  6. Đối chiếu định kỳ: gửi bảng đối chiếu cho công ty, nhất là với đối tác vừa bán phòng cho mình vừa được mình trả tiền, dùng đối chiếu phải thu, phải trả để hai bên chốt cùng một con số.

DiACC có nhóm báo cáo công nợ gồm tổng hợp, chi tiết theo đối tượng, đối chiếu phải thu, phải trả, và công nợ phải thu theo tuổi nợ, cùng phiếu thu và giải trừ công nợ phải thu. Hạch toán doanh thu, công nợ theo Thông tư 99 cho chuỗi khách sạn đã bàn ở bài kế toán chuỗi khách sạn theo Thông tư 99.

Phần 7: Tuổi nợ: theo dõi city ledger theo thời gian

Một con số tổng công nợ không nói được nhiều. Cùng là 500 triệu đồng phải thu, nếu phần lớn mới phát sinh trong tháng thì bình thường; nếu phần lớn đã quá ba tháng thì là chuyện khác. Tuổi nợ là cách xếp các hóa đơn chưa thu theo thời gian kể từ ngày hóa đơn.

Cách chia phổ biến trong ngành là bốn nhóm: 0–30 ngày, 31–60 ngày, 61–90 ngày, và trên 90 ngày, tính từ ngày lập hóa đơn. Đây là kiến thức chung, khách sạn có thể chia khác theo thời hạn thanh toán trong hợp đồng của mình. Báo cáo công nợ phải thu theo tuổi nợ của DiACC xếp công nợ theo các nấc tuổi nợ, để kế toán biết khoản nào cần nhắc trước.

Đọc báo cáo tuổi nợ thế nào

  • Nhóm mới: chỉ cần bảo đảm hóa đơn và bảng kê đã tới đúng người bên công ty.
  • Nhóm vừa quá hạn: nhắc bằng văn bản, hỏi có vướng chứng từ không. Nhiều khoản chậm chỉ vì thiếu một chữ ký hay sai mã số thuế.
  • Nhóm quá hạn lâu: chuyển cho người có thẩm quyền quyết: tạm ngưng ghi nợ, yêu cầu trả trước, hay bước tiếp theo theo hợp đồng.
  • Theo từng công ty: một công ty có nhiều hóa đơn rải ở nhiều nhóm cho thấy cách trả của họ, có ích khi xét gia hạn hợp đồng hoặc hạn mức năm sau.
📈 Câu hỏi nên đặt mỗi tháng: phần nợ lâu ngày nhất đang tăng hay giảm so với tháng trước? Nếu tăng, vấn đề thường nằm ở bước duyệt hạn mức hoặc bước gửi chứng từ, không chỉ ở bước nhắc nợ.

Phần 8: City ledger, hóa đơn và chứng từ

City ledger là sổ quản trị của khách sạn. Hóa đơn là chứng từ lập theo quy định khi bán dịch vụ, ghi theo thông tin người mua. Một khoản city ledger thường đi kèm một hoặc nhiều hóa đơn, và việc giải trừ khi thu tiền nên gắn đúng vào từng hóa đơn để về sau tra ra được.

  • Thông tin người mua đúng từ lúc đặt phòng: tên công ty, mã số thuế, địa chỉ nhận hóa đơn, email nhận hóa đơn.
  • Tách hóa đơn theo người trả: phần công ty một hóa đơn, phần khách tự trả một hóa đơn khác nếu khách cần.
  • Hóa đơn điện tử: DiHotel tách bill tiền phòng và dịch vụ để xuất hóa đơn riêng cho công ty và cho khách, kết nối với hãng hóa đơn điện tử, không tự phát hành hóa đơn điện tử.

Thời điểm lập hóa đơn, thông tin người mua theo quy định mới và cách tách bill khách đoàn đã có ở bài tách bill công ty và khách khi đoàn trả phòng. Bài này không giảng lại luật hóa đơn; chỗ cần chắc chắn về thuế nên hỏi kế toán trưởng hoặc cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Phần 9: Phân tách nhiệm vụ trong city ledger

City ledger là tiền chưa về, nên là nơi cần kiểm soát nội bộ. Quy trình mẫu trong ngành nhấn hai nguyên tắc đầu dưới đây; dòng thứ ba là cách nhiều khách sạn áp dụng chúng:

  • Người thu tiền không phải người ghi sổ. Người nhận tiền của công ty không tự giải trừ công nợ cho khoản đó; người ghi sổ không cầm tiền.
  • Điều chỉnh phải có người duyệt. Giảm nợ, xóa khoản nhỏ, ghi giảm do khiếu nại đều cần người có thẩm quyền duyệt và lưu lý do.
  • Phân quyền theo vai trò: lễ tân ghi city ledger trong phạm vi hạn mức, kế toán công nợ theo dõi và thu, kế toán trưởng duyệt điều chỉnh.

Trong DiHotel, số của ngày đã khóa được bảo vệ, muốn sửa phải có quyền.

Với chuỗi nhiều cơ sở, câu hỏi thêm là: mỗi cơ sở tự theo dõi công nợ của mình, hay một phòng kế toán chung theo dõi cho cả chuỗi? Cách nào cũng được, miễn mỗi khoản nợ chỉ có một người chịu trách nhiệm theo dõi và một nơi ghi sổ. Khi chuyển hệ thống, số dư công nợ được chốt bằng biên bản như ở bài biên bản chốt số dư khi đổi phần mềm.

Phần 10: Lỗi city ledger hay gặp và cách tránh

LỗiHậu quảCách tránh
Ghi nợ cho công ty chưa có hợp đồngKhông có căn cứ đòi tiềnDuyệt trước khi khách đến, ghi trên đặt phòng
Vượt hạn mứcRủi ro dồn vào một bênXem báo cáo công nợ công ty trước khi ghi thêm
Ghi nhầm công tyHai bên cùng từ chối trảĐọc lại tên công ty, số tiền cho khách trước khi chọn city ledger
Dồn dịch vụ riêng của khách vào phần công tyCông ty trả lại hóa đơnTách theo phạm vi trong hợp đồng ngay tại quầy
Thiếu chữ ký xác nhận bảng kêCông ty chậm duyệt thanh toánLấy chữ ký trước khi khách rời quầy
Gửi hóa đơn trễTuổi nợ tăng mà không ai nhắcĐặt mốc gửi hóa đơn, theo dõi theo tuổi nợ
Thu tiền nhưng giải trừ chung vào số dưKhông biết hóa đơn nào còn nợGiải trừ đúng từng hóa đơn
Quên trừ tiền cọc của công tyĐòi thừa, mất uy tínKiểm cọc trên đặt phòng trước khi đóng folio
Không đối chiếu định kỳLệch số kéo dài nhiều kỳGửi bảng đối chiếu theo kỳ đã thỏa thuận

Phần lớn các lỗi trên xảy ra ở quầy trong vài phút lúc trả phòng, nhưng chỉ lộ ra ở kế toán sau vài tuần. Vì vậy đào tạo lễ tân về city ledger quan trọng ngang với đào tạo kế toán.

Muốn xem city ledger từ quầy tới DiACC chạy trên DiHotel?

Gửi cho đội ngũ DiHotel một tình huống thật: một đoàn công ty trả phòng, công ty trả tiền phòng, khách tự trả dịch vụ. Chúng tôi trình bày trên DiHotel: hình thức thanh toán city ledger gắn công ty, hạn mức công nợ, báo cáo công nợ công ty, rồi tuổi nợ, phiếu thu và giải trừ ở DiACC.

Câu hỏi thường gặp

City ledger là gì trong khách sạn?

City ledger là sổ theo dõi các khoản phải thu của những bên không phải khách đang lưu trú, như công ty có hợp đồng, công ty lữ hành, đại lý hay khách đã trả phòng còn nợ: các khoản đã lập hóa đơn nhưng khách sạn chưa thu được tiền. Mỗi bên có một tài khoản riêng trong city ledger.

Guest ledger là gì?

Guest ledger là sổ của khách đang lưu trú, gom các folio đang mở: tiền phòng từng đêm, ăn uống, dịch vụ ghi trong thời gian khách ở, chưa lập hóa đơn. Guest ledger do lễ tân theo dõi và khép lại khi khách trả phòng.

City ledger và guest ledger khác nhau thế nào?

Guest ledger là khoản của khách đang ở, đang phát sinh, chưa lập hóa đơn, do lễ tân theo dõi. City ledger là khoản đã lập hóa đơn nhưng chưa thu, của bên đã rời khách sạn hoặc không ở khách sạn, thường do kế toán công nợ theo dõi. Khi trả phòng, phần nợ được duyệt cho trả sau chuyển từ guest ledger sang city ledger.

Hình thức thanh toán city ledger là gì?

Là cách lễ tân đóng folio lúc trả phòng mà không thu tiền tại quầy: khoản nợ được ghi cho một công ty đã được duyệt cho trả sau. Điều kiện là công ty có hợp đồng hoặc bảo lãnh thanh toán, khoản ghi nợ nằm trong phạm vi công ty nhận trả, không vượt hạn mức, và có xác nhận bảng kê của khách hoặc trưởng đoàn.

Khi nào được cho ghi nợ vào city ledger?

Khi bên trả tiền đã được duyệt trước ngày khách đến: có hợp đồng ghi hạn mức, thời hạn thanh toán, phạm vi khoản được trả, người được đặt phòng và chứng từ kèm hóa đơn. Không nên quyết ghi nợ lần đầu ngay tại quầy lúc khách trả phòng.

Tuổi nợ city ledger là gì?

Tuổi nợ là cách xếp các hóa đơn chưa thu theo thời gian kể từ ngày hóa đơn. Cách chia phổ biến trong ngành là 0–30, 31–60, 61–90 và trên 90 ngày; mỗi khách sạn có thể chia theo thời hạn thanh toán trong hợp đồng của mình. Khoản càng cũ càng cần người có thẩm quyền quyết bước tiếp theo.

City ledger có phải là hóa đơn không?

Không. City ledger là sổ quản trị công nợ của khách sạn. Hóa đơn là chứng từ lập theo quy định khi bán dịch vụ, ghi theo thông tin người mua. Một khoản city ledger thường đi kèm một hoặc nhiều hóa đơn, và khi thu tiền nên giải trừ đúng vào từng hóa đơn.

DiHotel theo dõi city ledger ở đâu?

Công nợ phát sinh ở lễ tân: hình thức thanh toán City ledger gắn với công ty, mỗi công ty có hạn mức công nợ, và lễ tân có báo cáo công nợ công ty theo từng công ty, từng hóa đơn. Việc quản lý, đối chiếu và thu làm ở DiACC: báo cáo công nợ tổng hợp, chi tiết theo đối tượng, đối chiếu phải thu, phải trả, công nợ phải thu theo tuổi nợ, phiếu thu và giải trừ công nợ phải thu.

Kết luận

City ledger là sổ công nợ phải thu của những bên không phải khách đang ở: công ty, công ty lữ hành, đại lý, khách đã trả phòng còn nợ. Guest ledger giữ khoản của khách đang ở trên folio; city ledger nhận phần nợ khi folio khép lại ở quầy. Muốn city ledger sạch, cần duyệt hạn mức trước khi khách đến, tách đúng phần công ty trả lúc trả phòng, gửi hóa đơn đúng mốc, theo dõi theo tuổi nợ, giải trừ đúng từng hóa đơn, và tách người thu tiền với người ghi sổ.

DiHotel thuộc DiHotel Solutions Corps, công ty hơn 20 năm phát triển phần mềm khách sạn tại Việt Nam và Nhật Bản, phục vụ hơn 300 cơ sở lưu trú. Là phần mềm quản lý khách sạn AI và phần mềm quản lý khách sạn 5 sao cho khách sạn 4–5 sao, resort và chuỗi, DiHotel cho lễ tân ghi city ledger gắn với công ty, mỗi công ty có hạn mức công nợ, còn DiACC lo đối chiếu, tuổi nợ, thu và giải trừ. Trang hệ thống quản lý khách sạn DiHotel giới thiệu đầy đủ các phân hệ.

Với khách sạn mini, homestay và nhà nghỉ bán phòng qua kênh trực tuyến, bài cùng đợt trên DiCloud Blog bàn về một khoản chi lớn của việc bán qua kênh: hoa hồng Booking, Agoda bao nhiêu? Phí bán phòng trên OTA. Ở quy mô ấy, DiCloud là phần mềm quản lý khách sạn cloud AI, một phần mềm quản lý khách sạn online AI chạy trên trình duyệt và điện thoại.

BIDV
VNPay
ZaloPay
Momo
Yanolja
SweetSoft
Đào tạo trực tuyến ATM Academy
Đại học Phan Thiết
Cao đẳng Đà Lạt
Cao đẳng du lịch Nha Trang
Đại học Quốc Tế Hồng Bàng
Đại học Đông Á
Đại học Kiên Giang
Đại học Quy Nhơn
Cao đẳng du lịch Huế
Cao đẳng du lịch Vũng Tàu
Đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn Hà Nội
Cao đẳng du lịch Hà Nội
Đại học Văn Hóa Hà Nội
Cao đẳng du lịch Hải Phòng
ĐH Công nghệ Đông Á
Học viện Phụ nữ Việt Nam
ĐH Thủ đô Hà Nội

Liên hệ